آدامس نخور، سبيلهايت كج درمي آيد"!

اين جمله براي همه شما آشناست. حتم دارم بارها و بارها، در دوران كودكي، با گفتن اين جمله شما را از آدامس جويدن منع كرده اند و امروز نيز، شما به عنوان ميراث دار اوامر گذشتگان، فرزندانتان را با نهيب همين جمله، از جويدن حجم لاستيكي بي خاصيتي به نام آدامس، دور نگه داشته ايد. اما آيا جويدن آدامس با رشد كج و خارج از قاعده سبيل افراد ارتباطي دارد؟!

اگر به دنبال يافتن پاسخ اين سؤال، خواندن اين مطلب را آغاز كرده ايد، با عرض شرمندگي، بايد به شما يادآوري كنم كه شما به سادگي هر چه تمامتر فريب يكي از ترفندهاي رايج روزنامه نگاران براي جذب مخاطب را خورده ايد؛ يعني كاربرد يك تيتر جذاب و در عين حال بي ربط با محتواي مطلب!
اما اگر چه با خواندن اين مطلب هيچ نكته اي در مورد چگونگي رشد سبيل و ارتباط آن با جويدن آدامس دستگيرتان نخواهد شد، مي توانيد دست كم به پاسخ اين سؤال برسيد كه: آيا جويدن آدامس براي سلامت دندانها مضر است؟ و اين گونه به عذاب وجدان هميشگي كه هنگام تجربه شيرين جويدن اين حجم لاستيك و لزج، شما را فرا مي گيرد، پايان دهيد.

همه فايده هاي آدامس
اجازه بدهيد در همين ابتدا به سراغ مزاياي جويدن آدامس برويم:
جويدن آدامس راهي مناسب براي رفع بوي بد دهان است. ضمن اينكه به واسطه افزايش ترشح بزاق، موجب شست و شوي دهان مي شود و به همين دليل نقش مؤثري در كاهش پوسيدگي دندانها دارد.
از ديگر سو جويدن ده دقيقه اي آدامس، بعد از صرف وعده هاي غذايي، به هضم بهتر آن كمك مي كند.

بهشت از آن تو

اما چه كساني "بايد" آدامس بجوند:
كاهش ترشح بزاق و خشكي يكي از عوارض باليني مصرف بسياري از داروها(مانند داروهاي ضد فشار خون) يا بيماريها (مانند ديابت يا افرادي كه در حال راديوتراپي هستند) است. خشكي دهان در اين افراد زمينه را براي بروز پوسيدگيهاي گسترده در سطح تمامي دندانها فراهم مي كند. اما جويدن آدامس مي تواند موجب تحريك ترشح بزاق و كاهش ريسك پوسيدگي دندان آنها شود.
اگر چه جويدن مداوم آدامس براي كاهش ريسك پوسيدگي كفايت نمي كند و اين افراد ملزم به رعايت دقيق بهداشت دهان و دندان و مراجعه دايم به دندان پزشك هستند.

پشت در بهشت
با وجود مزايايي كه براي جويدن آدامس برشمرديم، عده اي از شما را بايد از تجربه اين فعل لذت بخش منع كنيم: ترشح بزاق، معده را تحريك و آماده پذيرش غذا مي كند. پس اگر ازجمله افرادي هستيد كه رژيم غذايي دارند بايد بدانيد كه جويدن آدامس موجب بروز احساس گرسنگي و ميل به خوردن مي شود. از همين رو بايد از جويدن آدامس پرهيز كنيد.
افرادي كه دچار مشكل مفصل فكي هستند و حين جويدن، مفصل آنها دچار درد يا صدا مي شود، بايد تا حد امكان از تجربه شيرين جويدن آدامس پرهيز كنند. اين دستور را بايد به كساني كه دچار دندان قروچه و سايش دندانها هستند و نيز كساني كه صبحها، بعد از بيدار شدن از خواب، در فكين خود احساس درد مي كنند، تعميم داد.
آخرين دسته اي كه بايد از جويدن آدامس پرهيز كنند دانش آموزان و دانشجوياني هستند كه علاقه اي به عتاب استاد و اخراج شدن از كلاس درس ندارند!

خوب، بد، زشت
براي انتخاب آدامسي كه مي جويد  3  نكته را مدنظر قرار دهيد: "جنس آدامس، اندازه آدامس، نوع قند آدامس"
الف) قوام آدامس

آدامسها را از نظر جنس و قوام آدامس مي توان به دو دسته تقسيم كرد:
1  - آدامسهاي بادكنكي: كه قوام سفت و محكمي دارند و حين فشرده شدن ميان دندانها، هميشه يك لايه حتي نازك از آنها ميان دندانها باقي مي ماند. جويدن اين نوع آدامس براي مفصل فكي (TMJ) مناسب نيست و آن را دچار آزردگي و درد مي كند. زيرا ساختار مفصل فكي شما دوست دارد كه حين جويدن غذا، دندانها به طور كامل روي هم قرار گيرند و هيچ ماده اي، اعم از ماده غذا يا يك ترميم بلند، ميان سطوح جونده دندانها فاصله نيندازد.
2  - آدامسهاي غير بادكنكي: كه قوام نرمي دارند و حين جويدن، به راحتي از ميان دندانها فرار كرده و حجمي از آن، روي سطح جونده دندانها باقي نمي ماند.

ب) اندازه آدامس
آدامس هر چه بزرگتر و حجيمتر باشد، فكها براي جويدن آن بيشتر از هم باز مي شوند و نيروي بيشتري براي نفوذ كردن دندانها در آدامس و به هم رسيدن آنها صرف مي شود از همين رو حجم آدامس نبايد از يك يا حداكثر دو بالشتك تجاوز كند.

ج) نوع قند آدامس
از آنجا كه مواد قندي خاصيت پوسيدگي زايي دارند، دندان پزشكان مصرف آدامسهاي بدون قند (souger free) را به شما توصيه مي كنند. اين نوع آدامسها در اصل بدون قند نيستند، بلكه نوع قند به كار رفته در آنها در دهان غير قابل متابوليسم است و از اين رو نقشي در پوسيدگي دندانها ندارند، با اين وجود قند موجود در آدامس را نمي توان عامل مهمي در ايجاد پوسيدگي دندانها قلمداد كرد. زيرا با افزايش ترشح بزاق، ماندگاري قندها(از جمله قند موجود در خود آدامس) در مجاورت دندانها كم مي شود.

مظلومان هميشگي
حالا با وجود تمام نكاتي كه اشاره شد، تكليف كودكانمان چه مي شود؟ آيا بايد آنها را همچنان از جويدن آدامس منع كرد؟
مهمترين دغدغه خاطري كه شما به عنوان پدر و مادر، در مورد مواد غذايي كه فرزندانتان مصرف مي كنند، بايد داشته باشيد، وجود يا نبود خاصيت پوسيدگي زايي آنهاست. با اين تفسير، جويدن آدامس اگر هيچ فايده اي براي سلامت دندان كودكانتان نداشته باشد، هيچ گونه ضرري هم نخواهد داشت؛ حتي جويدن آن در مقايسه با مصرف مواد شيرين و پوسيدگي زايي چون شكلات بسيار مطلوبتر است. اگر چه براي هر دوي اين مواد، جايگزينهاي مفيدتر و مناسبتري مانند دانه هاي روغني و خشك بار وجود دارد كه علاوه بر خاصيت ضد پوسيدگي، انرژي زا نيز هستند.

برگرفته از وبلاگ مسواک  

                              ----احسان-----                              

نوشته شده توسط در 14:14 |  لینک ثابت   •