جالب اين است كه از زمان بناي ميدان نقش جهان تا به امروز خوشبختانه تغييرات بسيار كوچكي در آن رخ داده است. بناي برج ساعت در شمال مسجد شيخ لطف الله و نقاره خانه درباري سراي قيصريه از بين رفته‌اند و البته چمن و حوض وسط ميدان مربوط به دوره پهلوي هستند.

 

تخت سليمان محل آشنايي آب و آتش است. مي‌گويند شهر قديمي شيز كه از آن در متون قديمي ياد شده همين جاست و آتش مقدس آتشكده آذرگشنسب همواره در آن روشن بوده. از طرفي يك درياچه زيبا دارد كه قرار است دختري پانزده ساله در آن شنا كند و از نطفه زرتشت كه سالهاست در آن درياچه نگهداري مي‌شود، باردار شود تا منجي بشر دين زرتشت پا به عرصه گيتي بگذارد و جهان را نجات بخشد.

 

 

 

 

 

 پاسارگاد مكاني است كه كوروش هخامنشي بر پدربزرگش، آستياگ غلبه كرد و امپراطوري بزرگ ايران را بنا نهاد.

 

 اكنون نزديك به دويست سال است كه اثبات شده آن بناي سفيدِ زيباي ساده، مقبره مادر سليمان نيست و آرامگاه كسي است كه تاريخ به او لقب كبير داده و اسمش بارها در كتابهاي مقدس يهوديان تكرار شده.

 

 

 

 

 

 ارگ بم چه وقتي ساخته شده خدا مي‌داند. اما دست كم به دوره ساساني و اگر كمي عقب‌تر برويم به زمان اشكانيان مي‌رسد و البته شايد قديمي‌تر از اين حرفها هم باشد. در حافظه تاريخي آن هجوم تاتارها و افاغنه و اعراب، قيام يعقوب ليث و مقاومت شجاعانه لطفعلي خان زند، سفرهاي ماركوپولو و گزارشهاي سرپرسي سايكس هنوز زنده است.

 

 

 

 

اين قلعه دو بخش عامه‌نشين و حاكم نشين دارد. بازار، تكيه، مسجد جامع، مدرسه، زورخانه، كاروانسرا، خانقاه، حمام و حدود 400 باب خانه و در بخش حاكم نشين اصطبل شاهي، سربازخانه، آسياي بادي، خانه حاكم، عمارت چهار فصل، حمام حاكم و چاه آب از اجزاي اين قلعه باشكوه هستند.

 

در گنبد سلطانيه، مقياس‌ها شاهانه، نسبت‌ها هماهنگ و رنگ‌ها غني هستند. در مكاني كه مثل كوه عظيم است و روزگاري مثل ستاره درخشان بود، آدمي هم احساس حقارت مي‌كند و هم عظمت.

 

 به فرمان الجايتو در جلگه‌هاي باز و زيباي سلطانيه، شهر شگفت انگيزي براي پايتخت بنا شد كه از آن شهر افسانه‌اي تنها همين گنبد كه آرامگاه اوست باقي مانده. او مي‌خواست جسد حضرت علي و يا به تعبيري امام حسين را به اين مكان بياورد كه از اين تصميم به خاطر مخالفت علماء باز داشته شد.

 

 از اين روست كه اين مكان به صورت زيارتگاهي بزرگ طراحي شد و مطابق با آن نيز به تزيين آن پرداختند. گنبد اين مقبره با هشت مناره محاصره شد و يك زماني داراي كاشيهاي آبي فيروزه اي بود كه قدرت امپراطوري مغولان را در يك دشت بي انتها به رخ مي‌كشيد.

 

 

داخل بنا كه مي‌شوي، فضايي را حس مي‌كني كه وسيع و شاهانه است. نورگيرها به خوبي نور كافي را به داخل هدايت مي‌كنند. گنبد دوپوشه آن علي‌رغم حجمش، سبك، باروح، مقتدر و زيباست.

 

 

 بيستون رشته كوهي است كه از افسانه سميراميس تا افسون شيرين را در دل خود روايت مي‌كند.

 

 بيستون جايي است كه از ديرباز چشم ميليونها آدم را به خود خيره كرده. چه آن زمان كه در مسير شاهي هخامنشيان (از اكباتان تا بابل) قرار داشته و چه زماني كه كاروانهايي كه از جاده ابريشم مي‌گذشتند در كنار آن فرود مي‌آمدند و شبي را مي‌گذراندند و چه حالا كه در مسير عتبات عاليات قرار دارد.

 

 

يك سند تاريخي كه تقريبا بدون تحريف به ما رسيده، طولاني‌ترين كتيبه فارسي باستان، قديمي‌ترين گاه شماري ايراني و قديمي‌ترين كتيبه ميخي جهان، همه از ارزشهاي اين نوشته بي‌همتا هستند.

 

 غار شكارچيان، مجسمه هركول، نقش برجسته‌هاي اشكاني، محوطه تاريخي (پرستشگاه) پارتي، فرهادتراش، بناي ساساني، كاروانسراي ايلخاني، نقش برجسته بلاش و ... در محوطه تاريخي بيستون به غير از كتيبه داراي ارزش زيادي هستند. 

 

منبع: گشت